Bizimle iletişime geçiniz

Ekonomi

Maliyeti aynı iki projeye ödenecek rakam arasında uçurum

Haydar Akar

Avrasya Tüneli ile Osman Gazi Köprüsü arasındaki maliyet nedeyse birbirinin aynı. Ancak projelerden birinde müteahhitler Hükümete yakın olunca ödenecek rakam arasında uçurum var.

CHP Kocaeli Milletvekili Haydar Akar, müşteri garantili yatırımlarla ilgili hazinenin nasıl zarara uğratıldığını, çarpıcı rakamlarla anlattı ve Osmangazi Köprüsü, Avrasya Tüneli ile Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nün maliyet-gelir rakamlarını açıkladı. Akar’a göre ihaleler vatandaş yerine beşli çetelerin lehine servete dönüşüyor.

İKİSİ 4 DÖRT BİRİ 35 DOLAR

TBMM’nde Ulaştırma Bakanlığı bütçesi üzerine konuşan Akar, Osman Gazi Köprüsü’nün yapım maliyetinin 1 milyar 300 milyon dolar olduğunu, Avrasya Tüneli’nin ise 1 milyar 245 milyon dolar dolara malolduğunu söyleyerek çarpıcı bir karşılaştırma yaptı: “Maliyet rakamları çok yakın, 50 milyon dolar fark var aralarında. Osman Gazi’nin işletim süresi yirmi iki yıl, Avrasya Tüneli’nin işletme süresi yirmi dört yıl. O da yakın birbirlerine. Araç garantilerine bakın, 40 bine 60 bin. Biri 35 dolar artı KDV, diğeri 4 dolar artı KDV. Yavuz Sultan Selim Köprüsü’ne bakın, 3,5 milyar dolarlık bir yatırım maliyeti var, geçiş ücreti 4 dolar artı KDV.” ifadelerini kullandı.

2017’DE 2 MİLYAR 283 MİLYON LİRA ÖDENDİ

Akar Hazine’den bu sürede ödenen rakamları da açıkladı: Osman Gazi Köprüsü’nden, 22 yıl sonra, 40 bin vatandaş sabit geçti, Avrasya Tüneli’nden de 60 bin kişi geçti, işletme süresi sonunda Osman Gazi Köprüsü’nü işletenlerin cebine 11 milyar 200 milyon dolar giriyor, Avrasya Tüneli’ni işletenlerin cebine sadece 2 milyar dolar giriyor. Avrasya Tüneli’nden günlük 360 bin araç geçecek ki bu rakamı yakalayabilsin ve 2017 yılında üç proje için ödediğimiz para 2 milyar 283 milyon TL. Bu, kara yolları, tünel, köprü örneklerini çoğaltabiliriz.”

İÇ HATLARDA YÜZDE 3 DIŞ HATLARDA YÜZDE 5 YOLCU

Türkiye’deki 56 havalimanının 37’sin önceki dönemlerde 12’sinin ise AKP döneminde yapıldığını belirten Akar, “Zafer Havalimanı için 29 yıl 10 ay bir ay işletme süresi vermişsiniz. Kütahya’yı, Afyon’u ve Uşak’ı düşünmüşsünüz. Oradaki nüfus artışlarına baktım, toplam altı senedeki nüfus artışı binde 20 yani 1 milyon 619 binle havaalanı açılmış, bugün 1 milyon 652 bin. Garanti edilen yolcu sayısındaki artış yüzde 33. 850 binden 1 milyar 138 bine çıkarmışsınız. Herkesi uçuracağınızı düşünmüşsünüz ama uçan yolcuya baktığımızda, dış hatlarda yüzde 3, iç hatlarda yüzde 5 gerçekleşme sağlanmış.” dedi.

ZAFER HAVAALANINDA 26 MİLYON AVRO ZARAR

Akar sözlerine şöyle devam etti: “Bakın, Milas Bodrum’da 8 milyon euro ödemişsiniz. Esenboğa’da devam ediyor, 29,5 milyon euro ödemişsiniz. TAV’da, İzmir’de 10,6 milyon avro ödemişsiniz, Zafer Havalimanı’nda 26 milyon avro ödemişsiniz. Bu paralar milletimizin cebinden çıkıyor.”

SİNYALİZASYONA 26 KAT DAHA DÜŞÜK BEDEL

Demiryollarında yapılan ihale usulsüzlüklerine de değinen Akar, ”Maliyet birimi yaklaşık 3,23 olan güzergâh kazı işlerine 29,70 lira veriyor. Güzergâh dolgu işlerine 0,19’ken 4,30 veriyor ama sinyalizasyona gelince 26 katından daha az veriyor. Yani yaklaşık bedel 42 milyonken 1 milyon 640 bin lira veriyor. Elektrifikasyona 73 milyonken 1 milyon veriyor ve ihaleyi cebine koyuyor. Sonra gerçekleşme oranına bakıyoruz. Gerçekleşme oranına baktığımızda, yüzde 32’lik bir gerçekleşme oluyor, karşılıklı ihaleler feshediliyor. Yeniden ihaleye çıkılacak ama yüzde 32 nereyi gerçekleştirmiş? 84 milyona yapması gereken kazı işini yaklaşık 517 milyona yapıyor ve ihaleyi feshediyor müteahhit. Nerede var bu? Hani açtınız ya övünerek, İstanbul-Ankara hattında var. Nerede var? Bakü-Tiflis hattında var. Nerede var? Sayıştay raporuna göre Başkentray’ın olduğu bölge, Ankara-Sincan arası ve Sincan-Kayaş arası sinyalizasyonun gerçekleşme oranı sıfır.” dedi.

Ekonomi

Dolar Albayrak seviyesini geçti 

Ramazan bayramı sebebiyle piyasaların kapalı olduğu gün dolar ve euro eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak dönemindeki seviyeyi geçti. Dolar 8,50 liraya ulaşırken euro 10,26 liraya yükseldi.

BOLD – Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Berat Albayrak ekonominin başındayken 8,48 liraya ulaşan dolar, rekor tazeledi. Piyasaların kapalı olduğu gün dolar 8,50 lirayı geride bıraktı. Euro ise tarihi seviyeye çıkarak 10,26 lirayı geçti.

ABD ENFLASYONUNUN ETKİSİ

ABD’de enflasyonun yüzde 4,2 ile 13 yılın zirvesine çıkması Türk Lirası’nın döviz karşısında değer kaybını hızlandırdı. Piyasaların kapalı olması Borsa İstanbul’daki kaybı yavaşlattı. Analistler, pazartesi günü piyasalar açıldığında Borsa İstanbul’da ciddi kayıplar yaşanacağını tahmin etti.

Damat Berat Albayrak’ın sosyal medya üzerinden istifası öncesinde Merkez Bankasına göre dolar 8,48 lira, euro ise 10 lira seviyesindeydi.

6 Kasım 2020 dolar ve euro

ALTINININ GRAMI 500 LİRA SINIRINDA

Dolardaki yükselişe paralel olarak altının gramı da 498 liraya fırladı. Uluslar arası piyasalarda ons fiyatı 1.840 dolardan 1.825 dolara gerilemesine rağmen doların 8,26 liradan 8,50 liraya yükselmesi sarı metali de yükseltti. 500 TL’nin geçilmesi durumunda altının 550 liraya doğru yol alacağı tahmin ediliyor.

Okumaya devam et

Ekonomi

“Filistin yansa da İsrail ile ticaret hep tıkırında”

İsrail’in Gazze’ye saldırıları Türkiye ile İsrail arasındaki ticareti yeniden gündeme getirdi. Davos krizi, Mavi Marmara saldırısı sonrası olduğu gibi Kovid-19 salgınında da Türkiye’nin İsrail ile ticareti hep arttı.

BOLD –  Evrensel gazetesi yazarı Bülent Falakaoğlu “Filistin yansa da ticaret hep sağlam: İsrail ile ekonomi hep tıkırında” başlıklı yazısında önemli bir  gerçeği gözler önüne serdi.

İSRAİL İLE TİCARET 4,5 MİLYAR DOLARIN ALTINA HİÇ DÜŞMEDİ

Falakoğlu, “En net biçimde ilişkilerde politik ve diplomatik krizlerin hiç eksik olmadığı 2009-2016 döneminde görüldü. Türkiye ile İsrail arasındaki son 10 yıldaki ticaret verileri dış ticaret hacminin 4.5 milyar doların altına hiç düşmediğini ortaya koyuyor” dedi.

PANDEMİDE 6,5 MİLYAR DOLARA FIRLADI

Kovid-19 salgınında küresel ekonomik krize rağmen Türkiye-İsrail ticaret hacminin 6.5 milyar dolar civarına yükseldiğine işaret eden Falakoğlu, “İthalat, ihracat rekorları kırılır oldu. Ticaret hacminin bugün 6 milyar doları aşması… İsrail’in en çok mal ve hizmet sattığı sekizinci ülkenin Türkiye olması… Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı dokuzuncu ülkenin İsrail olması…” bilgisi verdi.

O İŞGALLERİN ÇİMENTOSUNU KARMAK

Türkiye burjuvazisinin İsrail ile ticaretten fazlasıyla kârlı çıktığını aktaran Falakoğlu, “Türkiye’nin İsrail’e sattığı (ihracat)… İsrail’den aldığının (ithalat) iki katı. Küsuratsız haliyle 4 milyar dolarlık satışa karşılık 2 miyar dolarlık alış. Türkiye hükümeti bu tatlı ticaretin hep koruyucusu, kollayıcısı! Pandemide bile ticaret de koruyuculuk da aynen sürüyor. ‘İsrailli iş insanları koronavirüs sürecinde Türkiye’ye yöneldi’ diye… Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-İsrail İş Konseyi Başkanı İbrahim Sinan Ak övünüyor.  İsrail, Türkiye’ye kimyasal ürünler, plastik ve yakıt satıyor. Kâra bakıldı da… Kimse de İsrail’in işgal ettiği yerlerde ‘İnşaatlar satılan demir ve çimento ile karıldı’ demedi” değerlendirmesi yaptı.

Okumaya devam et

Ekonomi

ABD’de enflasyon yükseldi, köprü müteahhitleri sevindi

osmangazi köprüsü

ABD’de enflasyonun Nisan 2021’de yüzde 4,2 ile 13 yılın zirvesine yükselmesi Türkiye’deki köprü ve otoyollara zam olarak yansıyacak. Devletin müteahhitlere ödediği araç başına 35 dolarlık ödeme önce 41 dolara yükseldi. Son enflasyon verisiyle 45 doları geçecek.

BOLD – AKP’ye yakın müteahhitlerin işlettiği projelerde yüksek döviz cinsi gelir garantisi bulunuyor. Otoyol, köprü, santral, hastane ve havalimanı müteahhitlerine Hazine’den ABD enflasyonuna endeksli döviz üzerinden ödeme yapılıyor.

Bu şekilde yapılan ulaştırma projelerinde geçiş ücretleri ve garanti ödemeleri döviz cinsinden hesaplanırken, fiyatlar yılda iki defa “güncelleniyor”. Güncelleme yaparken döviz kurlarındaki değişimle birlikte ABD tüketici enflasyonu da dikkate alınıyor.

157 MİLYAR DOLARLIK YÜK

Konuyu yakından takip eden uzmanlardan Prof. Dr. Uğur Emek, Sözcü’ye yaptığı değerlendirmede yap işlet devret projeleriyle devletin 157 milyar dolar koşullu yükümlülük altına girdiğini belirtiyor.

ABD ENFLASYONUYLA GÜNCELLEME

Emek, ABD’de enflasyonun yüzde 4,2 ile 13 yılın zirveye ulaşması, kur artışıyla birlikte hem geçiş ücretlerine hem de devletin ödeyeceği garanti ücretlerine ABD enflasyonu kadar zam yapılması anlamına geliyor.

45 DOLARA ÇIKACAK

Osmangazi Köprüsü’nü örnek veren Emek, “Bu köprüden geçişte sözleşmeye göre fiyat başlangıçta 35 dolardı. Yıllar içinde ABD enflasyonu kadar zamlanarak son olarak 41 dolara gelmişti. ABD’de enflasyonun artması, 41 doların daha hızlı artması anlamına gelecek” dedi.

Emek, bazı projelerde euro cinsi fiyatlama olduğunu, onların da Euro bölgesi enflasyonuna göre artış gösterdiğini belirtti.

Okumaya devam et

Popular

0Shares
0