Bizimle iletişime geçiniz

Ekonomi

Borsa 28 yıl önceki seviyede: Bu şartlarda yatırımcının TL varlıklar için sıraya girmesi lazım ama tam tersi fiyatlanıyor

Borsa dolar bazında 1.4 dolar ile 28 yıl önceki seviyesinden işlem görüyor. Ekonomistler, yatırımcının bu şartlarda TL varlıklar için sıraya girmesi beklenirken tam tersinin fiyatlandığını belirtiyor.

Borsa dolar bazında 1.4 dolar ile 1991 seviyesinden işlem görüyor, hisseler iskontolu. 10 yıllık tahviller de ucuz.

Bu şartlarda yatırımcının TL varlıklar için sıraya girmesi beklenirken tam tersi fiyatlanıyor. Üstelik CDS’ler Hazine’nin gelecek 5 yılda borç ödeyemeyeceği beklentisini yansıtıyor.

Yatırımcılar hisse senetlerinden tahvile kadar TL ve TL cinsi yatırım araçlarının son yıllarda üst üste sert değer kaybetmesinin de etkisiyle ciddi fırsat sunduğu konusunda hemfikir ancak artan belirsizlikler nedeniyle Türkiye’den uzak durmak konusundaki fikirlerini henüz değiştirmiş değil.

İşlemcilere göre, başta S-400-Patriot tercihi olmak üzere ABD-Türkiye ilişkileri, küresel ticaret savaşları, yavaşlayan ekonomiyi desteklemek adına atılan ve atılabilecek bütçe genişletici adımlar, yerel seçimlerin tekrarı kararı, son dönemde yavaşlasa da lokallerin 6 aydır aralıksız döviz biriktirme eğilimi, yavaşlayan büyüme, yüksek seyreden işsizlik ve enflasyon piyasalar üzerinde baskı unsuru yaratıyor.

Tüm bu gelişmelerin küresel satış baskıları ile birleştiği dönemde TL cinsi yatırım araçlarındaki negatif ayrışma bugünlerde olduğu gibi daha da belirginleşiyor.

Özellikle ABD ile ilişkilerin Türkiye’nin S-400 hava savunma sistemleri alma kararı ile birlikte rahip Brunson dönemine benzer bir süreç yaşama riski piyasalar üzerinde baskı yaratırken bu hafta itibarıyla bu endişeye İstanbul seçimlerinin yenilenecek olması da eklendi.

TD Securities Gelişmekte Olan Piyasalar Strateji Birimi Başkanı Cristian Maggio, “Piyasalar Türkiye’deki finansal istikrar konusunda son derece dikkatli olmalıdır. Politik, makroekonomik ve finansal problemler, TL için aynı anda mükemmel bir fırtınada olabilecek şekilde geri dönüyor” dedi.

İstanbul seçimlerinin 23 Haziran’da tekrarlanacak olması siyasi belirsizliğin sürmesine ve reformların yine rafa kalkacağına yönelik beklentileri kuvvetlendirirken, ABD ile iyileşemeyen ilişkiler ve TCMB rezervlerine yönelik endişeler de TL’de baskının sürebileceğini gösteriyor.

Seçim öncesi son işlem gününü 5.5550 seviyesinden kapayan dolar/TL dün itibarıyla 6.24 seviyesini aşarken, TL’nin dolar karşısındaki değer kaybı seçimden bu yana yüzde 11’i aştı. Dolar/TL bugün 6.13 civarında işlem görüyor.

TL dolar karşısında yılbaşından bugüne gelişmekte olan ülke para birimleri arasında açık ara en çok değer kaybeden para birimi konumunda. Yılbaşından bugüne gelişmekte olan para birimlerinde yüzde 7 değer kazancı ile yüzde 3 değer kaybı arasında bir seyir izleniyor. TL’deki kayıp ise yüzde 14’ün üzerinde.

SON 3 YILDA TL’DEKİ DEĞER KAYBI YÜZDE 52

Öte yandan daha uzun vadede de trend benzer şekilde. Son 1 yıla bakıldığında TL yüzde 32 değer kaybı ile benzer para birimlerinden açık ara negatif ayrışırken son üç yılda ise değer kaybı yüzde 52 civarında.

Küresel faizlerin oldukça düşük hatta negatif ve getiri arayışının yüksek olduğu bir ortamda Türkiye’nin 10 yıllık gösterge tahvili tarihi zirvesinin hemen altında yüzde 21.50 bileşik seviyesinde işlem görüyor.

TEB Yatırım/BNP Paribas Stratejisti Işık Ökte, BIST 100 endeksinin dolar bazında 1.4 dolar ile Şubat 1991 seviyesinde işlem gördüğüne, geçen 28 yılda gelişmekte olan ülke hisselerinin yatırımcılarına yüzde 375, ABD hisse ana endeksi S&P500’ün yüzde 740, Nasdaq’ın ise yüzde 3160 kazandırdığına dikkati çekiyor.

“Bu fiyatlamalarda uzun vadeli hisse yatırımcısının Türkiye’de pozisyon almak için sıraya girmesi lazım” diyen Ökte, “Ancak tam tersi oluyor” sözleriyle hisse senetlerinin Vietnam az gelişmiş (frontier) ülkelerin endeksine göre bile yüzde 53 iskontaya düştüğüne vurgu yapıyor.

Bir çok aracı kurum Türk hisse senetlerinde 12 ay vadede yüzde 50 üzeri hatta daha küçük hisselerde yüzde 100’e ulaşan hedef fiyat tavsiyesinde bulunuyor. Örneğin BNP Paribas’ın güncel hisse önerileri arasında yer alan Garanti Bankası için 12 aylık hedefi yüzde 55, daha küçük bir hisse olan Kafein Yazılım hedefi ise yüzde 81.2 yükseliş potansiyellerine işaret ediyor.

Ökte, İstanbul yerel seçim tekrarının yarattığı soru işaretlerine, bu çeyrekte dolar karşısında 5.57’den 6.22’ye satılan liranın enflasyon ve reel sektör bilançoları üzerindeki negatif havasının eklendiğini de vurguluyor.

Gösterge 10 yıllık tahvilde 2018 sonbahar aylarında yüzde 22’yi aşarak tarihi zirve test edildikten sonra getiriler yılın ilk aylarında yüzde 14’ün altına kadar gerilemişti. Ancak daha sonra tekrar yüzde 21’li seviyeler görüldü.

Deutsche Bank’ın gelişmekte olan ülke piyasaları stratejisti Christian Wietoska, geçen hafta yayımladığı notta, “Bu yıl ilk defa, 10 yıllık lokal tahvillerin aslında tahvil değerleme modelimize göre ucuz olduğuna dikkati çekiyoruz” demişti.

Modele göre devlet tahvili getirileri için “adil değer” yüzde 19.10 düzeyinde, ancak piyasada getiriler şu anda yüzde 21.50 civarında bulunuyor.

TCMB verilerine göre Hazine’nin toplam DİBS stokunun yurt dışında elinde tutanlara oranı, yani yabancı yatırımcının DİBS payı geçen haftaya ait güncel veriye göre yüzde 11.55’e gerilemiş durumda. Şubat 2019’da yüzde 15.3 olan bu oran 2013 sonundaki yüzde 26’lı seviyelerde olduğu düşünüldüğünde son 6 yıldır yabancıların sabit getirili menkul kıymet yatırımlarını ciddi şekilde azalttığı görülüyor.

Ökte, “Dış borcunu ödeme güçlüğü çekmeyen, küresel likidite ortamının daraldığı zamanlarda bile borcunu rahat çevirebilen bir bankacılık sistemine sahip Türkiye’nin CDS’i 6 haftada 305’den 490 baz puan üzerine çıkmamalıydı. CDS şu an üçte bir ihtimalle, Hazine’nin gelecek 5 sene içinde borç geri ödemeyeceğini fiyatlıyor. Bu normal mi? Kesinlikle hayır!” dedi.

Ekonomi

500 ve 1000 liralık banknotlar için hazırlıklar başladı

Hükumet 500 ve 1000 liralık yeni banknotlar için düğmeye bastı. Liradan altı sıfır atmakla övünen iktidar, yanlış ekonomi politikaları nedeniyle en yüksek değerdeki 200 liralık banknot bile pula çevirdi.

BOLD – Bankalara gönderilen ATM’lere küçük kupürlü banknot yerleştirme talimatını eleştiren CHP İstanbul Milletvekili ve Genel Başkan Başdanışmanı Erdoğan Toprak, hükumetin 500 ya da 1000 liralık yeni banknotlara hazırlık yaptığını söyledi.

ARTIK 200 TL İLE FİLELER DOLMUYOR

Sözcü’den Başak Kaya’ya konuşan Toprak, markette ve pazarda filenin 200 liraya bile dolmadığını, küçük kupürlü banknotlarla yapılan ödemelerde de tomarla para ödendiğini dile getirdi. “Yükselen enflasyonla pula dönüşen en yüksek kupürlü banknot da yetersiz hale geldi. 500 ya da 1000 liralık yeni banknotlara hazırlık yapılıyor” dedi.

ENFLASYON 200 TL’Yİ PULA DÖNÜŞTÜRDÜ

Liradan altı sıfır atmakla övünen iktidarın uyguladığı yanlış ekonomi politikaları ve enflasyonun çift hanede olmasının, en yüksek değerdeki 200 liralık banknotu da pula dönüştürdüğünü vurgulayan Toprak, “Daha yüksek kupürlü banknot basma ihtiyacı doğdu” dedi.

SÜREKLİ 100 VE 200 LİRALIK BANKNOTLAR BASILIYOR

Hayat pahalılığında küçük kupürlü banknotların, cüzdanlarda değersiz kağıt para kalabalığına dönüştüğünü vurgulayan Toprak, “Değeri kalmayan 100 veya 200 liralık banknotların kullanımı da arttı. Piyasada tedavüldeki banknotların yüzde 50’yi aşan bölümü bu banknotlardan oluşuyor. Yükseliş hızı bu şekilde sürdüğü takdirde yakında 500 hatta 1.000 liralık banknotların tedavüle sokulması kaçınılmazdır” dedi.

200 TL YILLAR İÇERİSİNDE ERİDİ

Sürekli artın enflasyon Türk Lirası’nın da değerini düşürüyor. Yüksek enflasyon nedeniyle 200 liranın yıllar içerisinde alım gücü iyice düştü. Tedavüle çıktığı 2009 yılında 200 lira ile 13 kilo dana eti, 38 kilo tavuk eti, 19 litre zeytinyağı, 56 kilo muz, 2.5 çeyrek altın, 130 dolar alınabilirken şimdi 2.5 kilo dana eti, 7 kilo tavuk eti, 5 litre zeytinyağı, 13 kilo muz, 0.25 çeyrek altın ve 27 dolar alınabiliyor.

 

Selahattin Demirtaş: Daha cesur olmanın vakti çoktan geldi de geçiyor

Okumaya devam et

Ekonomi

TÜİK bir jeoloğa emanet

AKP’li Cumhurbaşkanı Tayip Erdoğan, verileri tartışmalı TÜİK’in başına Jeoloji Mühendisliği mezunu Prof. Dr. Sait Erdal Dinçer’i atadı. Önceki başkan Muhammed Cahit Şirin de Emine Erdoğan’ın özel kalem müdürünün eşiydi.

BOLD – Bir yıl olmadan görevden alınan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Başkanı Muhammed Cahit Şirin’in yerine Prof. Dr. Sait Erdal Dinçer atandı. Dinçer’in İstanbul Teknik Üniversitesinde Maden Mühendisliği Fakültesi Jeoloji Mühendisliği bölümü mezunu olması dikkat çekti.

KARAR RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANDI

Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında AKP’li Cumhurbaşkanı Tayip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan atama kararına göre TÜİK Başkanlığı’na Prof. Dr. Sait Ercan Dinçer atandı. Kararın 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 38’inci maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2 ve 3’üncü maddeleri gereğince verildiği belirtildi.

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEZUNU

Dinçer, 1986-1990 yılları arasında İstanbul Teknik Üniversitesi’nde Maden Mühendisliği Fakültesi Jeoloji Mühendisliği bölümünde okudu. Aynı üniversitede İşletme Mühendisliği bölümünde yüksek lisans yaptı. Dinçer aynı zamanda 1992-1995 yıllarında Marmara Üniversitesi ekonometri alanında yüksek lisans yaptı. Dinçer doktorasını da Marmara Üniversitesi ekonometri bölümünde yaptı.

ESKİ BAŞKAN EMİNE ERDOĞAN’IN ÖZEL KALEMİNİN EŞİYDİ

Açıkladığı veriler tartışma konusu haline gelen TÜİK’in önceki başkanı Muhammed Cahit Şirin, bir yıl bile olmadan geçen ay ortasında görevden alındı. Mayıs 2020’de göreve gelen Şirin, Emine Erdoğan’ın Özel Kalem Müdürü Elif Esen’le evli. TÜİK’ten yapılan açıklamada başkanlığa Muhammed Cahit Şirin’in yerine Başkan Yardımcılığı görevini yürüten Ahmet Kürşad Dosdoğru’nun vekaleten atanmıştı.

ESKİ TÜİK BAŞKANI DA VERİLERE GÜVENMİYOR

Eski TÜİK Başkanı Birol Aydemir, kendisi görevdeyken 4 yıl boyunca Gelirler İdaresi’nden veri alamadığını ve TÜİK’e veri vermeyen kişinin de Merkez Bankası Başkanı Naci Ağbal olduğunu söyledi. TÜİK’e yönelik eleştirilerin son yıllarda çok yükseldiğini belirten Aydemir, “İnsanlar, artık açıklanan verilere güvenmez hâle geldi. İşin doğrusu, evet, ben de TÜİK’in enflasyon, istihdam, büyüme gibi alanlarda yayınladığı verilerin artık çok şüpheli ve tartışmalı olduğu konusunda hemfikirim” dedi.

Selahattin Demirtaş: Daha cesur olmanın vakti çoktan geldi de geçiyor

Okumaya devam et

Ekonomi

Emeklilik dilekçesi veren EYT’li gözyaşlarına boğuldu

Kendilerini Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) olarak adlandıran 6 milyon kişiden biri olan Duygu Kösedağ, bugün emeklilik dilekçesi verdi. Yaşa takıldığı için 11 yıl gecikmeli yaşlılık tahsis kartı alabilen Kösedağ, “Gözyaşlarımı tutamadım” dedi.

BOLD – Türkiye’nin çözüm bekleyen önemli sorunlarından EYT, aileleriyle birlikte 15 milyona yakın vatandaşı ilgilendiriyor. Muhalefet partileri emeklilik bekleyenlerin sorunu çözmeyi vaat ederken AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, 16 Kasım 2019 tarihinde İstanbul’da resti çekti. Erdoğan, “Milletimin zararına olan bir şeye asla yokum. Seçim kaybetsek de yokum” ifadelerini kullandı.

11 YIL GECİKMELİ EMEKLİLİK

Seslerini duyurmak için Umut Partisi ismiyle siyasi parti bile kuran EYT’liler dernek, sosyal medya ve diğer alanlardaki örgütlülüğüyle biliniyor. Anlık gelişmeleri paylaşan EYT’lilerden Duygu Kösedağ’ın emeklilik dilekçesi vermesi heyecana sebep oldu. Kösedağ, “31 yıl sonra 11 yıl gecikmeli gelen nihayet emeklilik dilekçemi verdim. Yaşlılık tahsis kartımı elime aldığımda göz yaşlarımı tutamadım. Görevli bayan EYT’li miydiniz dedi. Demek bu kadar belli oluyor hakkımızın ötelendiği. Darısı bütün eyt’li arkadaşlarımın başına” diye yazdı.

EYT NEDİR?

Bir partiyi iktidara taşıyabilecek ya da iktidardan indirebilecek kadar kalabalık olan EYT’liler, 8 Eylül 1999’da kabul edilen 4447 sayılı Kanun ile gündeme geldi. Kanundan önce erkekler için 25, kadınlar için 20 yıl sigortalılık süresi ve 5 bin günlük prim gün sayısı emekli olmak için yetiyordu. Yapılan düzenlemeyle emeklilik yaşı kadınlarda 58’e, erkeklerde 60’a yükseltilirken, emeklilik için gerekli prim gün sayısı ise 7 bin güne yükseltildi. Prim gün sayısını dolduran ancak yaşı kadınlarda 58’e erkeklerde 60’a ulaşmayanlar emekli maaşına bağlanamıyor.

Okumaya devam et

Popular

0Shares
0