Bizimle iletişime geçiniz

Analiz

Bayraktar’ın ölüm kalım savaşı: Tek çıkış çatışmaların sürmesi

Türkiye’nin dahil olduğu her çatışma, insansız hava aracı sektöründe ana oyuncu olan Erdoğan’ın damadı Selçuk Bayraktar’a nefes aldırıyor.

CEVHERİ GÜVEN – BOLD ANALİZ

Türkiye, silahlı insanız hava araçlarını Irak’ın kuzeyi, Suriye ve Libya’nın ardından Karabağ’da kullanıyor. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Selçuk Bayraktar’ın şirketi Baykar, Türkiye’nin silahlı ve silahsız insansız hava aracı (İHA/SİHA) sektöründe ana oyuncu. Sektör, kritik parçalarda dışa bağımlı ve bu nedenle ihracat kısıtlamalarıyla karşı karşıya. Türk ordusu ise İHA ve SİHA alımında doyum noktasına ulaşmış durumda. Türkiye’nin dahil olduğu her çatışma, tıkanma noktasına gelen sektöre nefes aldırıyor.

DAĞLICA SALDIRISININ BAŞLATTIĞI TRAVMA

21 Ekim 2007’de güvenlik birimlerine göre Kuzey Irak’tan gelen 150 PKK’lı, sınıra yakın noktadaki Dağlıca karakolunu kuşattı. 16 Türk askerinin hayatını kaybettiği olay sonrası 150 PKK’lının nasıl olup da tespit edilemediği tartışması başladı. Türkiye’nin kendi İHA’larına sahip olma tartışmaları böylece alevlendi ve var olan çalışmalara büyük kaynak aktarılmaya başlandı.

Kısa süreli çözüm için ilk tercih İsrail’in HERON olarak adlandırılan İHA’larını kullanmak yönündeydi. Şimdi Türkiye ile İsrail ilişkileri gergin olsa da o yıllarda sıkı bir askeri iş birliği vardı. İsrail, Türkiye’ye HERON satma ve kiralama dışında teknoloji transferi de yaptı.

İlk yerli üretim çalışmalarını başlatan kurum, kamuya ait bir şirket olan Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) ANKA isimli insansız hava aracını geliştirdi.

Bir yandan da iki özel sektör firması Vestel ve Baykar da İHA üretimi çalışmalarını sürdürüyorlardı.  Tayyip Erdoğan’ın kızı Sümeyye ile Selçuk Bayraktar’ın evlenmesiyle Baykar Holding için her şey değişti. Selçuk Bayraktar, BAYKAR Holding’in sahibinin oğlu ve şirketin Teknik Müdürüydü.

1984 yılında otomotiv sektörü için yedek parça üretmek için yola çıkan Baykar firması, ardından savunma sanayiye yönelmiş, küçük bir oyuncuydu. Evlilikle birlikte Baykar, Türk Silahlı Kuvvetleri ile milyonlarca dolarlık anlaşmalar yapmaya başladı ve sektördeki en büyük oyuncu oldu.

Baykar’ın öne çıkmasıyla TUSAŞ’ın ürettiği ANKA projesi baskılanmaya başladı.

NE KADAR YERLİ?

Baykar Holding’in internet sitesinde “Türkiye’nin ilk yerli ve milli İnsansız Hava Araçlarını üreten firma” olduğu yazıyor. Tamamen Erdoğan’ın kontrolü altında olan Türk medyasında da aynı cümleyi hemen her gün duymak mümkün. Ancak yaygın propagandanın aksine “yerli” kavramı oldukça tartışmalı.

Baykar’ın ürettiği farklı modellerdeki silahlı ve silahsız İHA’ların kritik parçaları ithal.

Örneğin; halen Karabağ ve Libya’da kullanılan Bayraktar TB2 modeli, Avusturya’da üretilen Rotax 912-iS motoruna sahip. Akıncı model İHA’nın motoru ise Ukrayna’dan ithal edilen; Ivchenko-Progress Motor Sich AI-450T tipi Turboprop.

İHA’lar için en kritik parça olan kamera sistemleri de ithal. ABD / Kanada L3Harris Technologies LHX.N şirketinden Wescam MX15HD  ve  Alman Hensoldt’tan GosHawk II veya ABD MX15 FLIR kamera ve optik sistemlerinin yanında yine Kanadalı yapımcı Wescam’in elektro-optik (EO) ve kızılötesi (IR) kamera sistemleri kullanılıyor.

Yani BAYKAR motor ve kamera, yer tespit sistemlerinde tamamen dışa bağımlı. Baykar’ın kullandığı mühimmat ise kamu şirketi olan ROKETSAN tarafından üretiliyor.

İHRACAT YAPAMIYOR

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde Mayıs 2020 itibariyle 140 adet İHA ve SİHA bulunuyor. Bunlardan 107 adedi Erdoğan’ın damadı Selçuk Bayraktar’ın firması Baykar’dan alındı. Kamu şirketi TUSAŞ’dan alınan ANKA sayısı ise 23 adet. İsrail’den alınan 10 adet İHA da halen Gözcü-1 ismiyle kullanılıyor.

TSK İHA ve SİHA sayısı itibariyle doyum noktasına ulaşmış durumda. Drone sektörünün içine girdiği açmazdan çıkması için ihracat yapabilmesi gerekiyor. Bunun için silah sistemlerinin/parçalarının ithal edildiği ülkelerin izni şart.

Ancak Kanadalı Türkiye’ye ihracat izni vermiyor. Türkiye bugüne kadar özel izinle Katar, Ukrayna ve Azerbaycan’a çok az sayıda satış gerçekleştirebildi.

Azerbaycan ve Ermenistan arasında Karabağ’da tekrar başlayan çatışmalar sonrası Kanada, Türkiye’ye savunma sanayi ihracatını durdurdu. Kanada merkezli sivil toplum kuruluşu Project Ploughshares, Dağlık Karabağ’da L3 Harris Wescam tarafından üretilen optik kamera ve hedefleme sistemlerinin kullanıldığını raporlaştırdı (Killer Optics: Export of WESCAM Sensors to Turkey- a Litmus Test of Canada’s Compliance with the Arms Trade Treaty). Rapor üzerine Kanada Başbakanı Justin Tredeau soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı kararı çifte standart olarak niteleyen bir açıklama yaptı. Ardından Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Kanadalı mevkidaşı François-Philippe Champagne ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi ve ihracat yasağının kaldırılmasını istedi.

Yasak Türk Silahlı Kuvvetleri’den daha çok Erdoğan ailesinin bir üyesi olan Selçuk Bayraktar’ın şirketini ilgilendiriyor. L3 Wescam’den MX15HD model optik kamera sistemleri olmadan Baykar firmasının İHA üretimi yapması mümkün değil. Almanya ve Amerika’da bulunan alternatifler ise yine benzer nedenlerle tedarik edilemiyor.

Türk dronlarını zora sokan ilk ambargo 2019 yılında Türkiye’nin Suriye’de YPG’ye yönelik başlattığı askeri operasyon sırasında yaşandı. Kanada, Almanya, Fransa ve İngiltere ile birlikte Türkiye’ye silah ambargosu kararı aldı. Türkiye’de İHA ve SİHA üretimini durduran karar sonrası Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile Kanada Başbakanı Trudeau arasında Nisan 2020’de bir görüşme gerçekleşti. Erdoğan, L3 Herris Wescam teknolojisinin ambargo kapsamı dışında tutulmasını talep etti. Project Ploughshares’un raporuna göre Kanada Federal Dışişleri Ticaret ve Kalkınma Bakanlığı Erdoğan’ın bu talebini Haziran 2020 itibariyle yerine getirdi.

Yine rapora göre Türkiye’nin üretmeye çalıştığı “elektro optik infrared” sensor ve kamera sistemleri çok ağır olduğu için Türk dronları tarafından kullanılamıyor ve Türkiye bu konuda Kanada’ya muhtaç durumda.

ÇATIŞMALAR FİRMA KARLARINI YÜKSELTTİ

Türkiye’nin dış politikası son yıllarda giderek askerileşti.  Önce Suriye ardından Libya’da Türk Ordusu çatışmalara dahil oldu. Baykar’a ait İHA ve SİHA’lar ilk olarak 2016 yılındaki başarısız darbe girişiminden sonra Türk Ordusu tarafından Suriye’ye başlatılan operasyonda kullanıldı. Ardından 2020’nin başından itibaren Libya’ya SİHA ve çok sayıda küçük taktik İHA gönderildi.

Türkiye’nin gönderdiği  SİHA’lar Baykar grubuna aitti ve sahada askeri dengede önemli değişimlere neden oldu. Şubat ayında İHA’ları kontrol eden 2 sivil mühendis hayatını kaybetti ancak Türkiye için daha fazla SİHA göndermek sorun olmadı.

Kasım 2019- Mayıs 2020 tarihleri arasında 23 adet İHA, Hafter güçleri tarafından düşürüldü. Türkiye için İHA’ların düşürülmesinden çok İHA kontrol merkezleri ve mühendislerinin vurulması sorun.

Suriye ve Libya’daki çatışmalar Baykar’ın karını yükseltti. Libya’da çatışmalar geçici olarak da olsa durunca İHA sektöründeki fazla kapasite sorun olmaya başladı. Ancak Azerbaycan ve Ermenistan arasında Karabağ’da başlayan çatışmalar sonrası Baykar İHA’lar kullanılmaya başlandı. İhracat izni olmamasına karşın Baykar’a ait TB2’ler fiili olarak kullanılıyor. Azerbaycan Ordusu, Ermenistan’a ait hedeflerin vurulmasıyla ilgili İHA görüntülerini peş peşe paylaştı. Çatışmanın ilk haftasında Ermenistan’a ait 43 adet tankın Baykar TB2 ile vurulduğu belirtiliyor.

TÜRKİYE AMBARGOYU AŞMAYA ÇALIŞIYOR

Kanada Dışişleri Bakanı Francois-Philippe Champagne’nin Türk dronları için kritik parçalara ilişkin ihracat izinlerini askıya aldığını açıklamasından sonra Türkiye çözüm üretmeye çalışıyor. Kanada’nın Dağlık Karabağ’daki çatışmalar durunca kameralarında satışına tekrar izin vermesi bekleniyor.

Diğer taraftan alternatif arayışları sürüyor. ABD ve Almanya ile yaşanan gerilim nedeniyle bu iki ülkeden tedarik mümkün gözükmüyor. Masadaki diğer alternatif ise Çin sistemleri. Ancak Çin’in savunma sistemleriyle ilgili bilgileri kapalı tutması nedeniyle bu sistemlerin ne kadar verimli olduğu soru işareti.

Türkiye’nin yerli olarak geliştirmeye çalıştığı ASELSAN’ın Cats HD sisteminin sorunları ise henüz çözülebilmiş değil.

Ancak Türk dronlarının tek sorunu optik hedefleme sistemleri değil, motor sisteminde de Türkiye halen dışa bağımlı durumda. Baykar dronları Avusturya ve Ukrayna’dan ithal motorlarla uçabiliyor.

Analiz

Millet İttifakı’nda Kılıçdaroğlu düğümü çözülecek mi?

Millet İttifakı’nda Cumhurbaşkanı adayıyla ilgili düğüm bir türlü çözülmüyor. Son dönemdeki hamleleriyle CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun ismi öne çıktı. İyi Parti, AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın rakip olarak en çok istediği Kılıçdaroğlu’na açık mesaj gönderdi. Millet İttifakı’nda ‘kazanamama ihtimali olan’ isim çatlağı büyüyeceğe benziyor.

BOLD ANALİZ – Millet İttifakı’nın iki büyük partisi CHP ve İyi Parti’de gizlenmeye çalışılsa da adaylık çatlağı büyüyor. CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun Cumhurbaşkanlığına aday olacağı yönündeki iddiaları değerlendiren İyi Parti Genel Başkan Yardımcısı Koray Aydın, “Kendisinden talip olduğunu duymadım ama bizim bir ilkemiz var. Diyoruz ki bu konuda herkes idealist davranmalı, nefis zamanı, adaylık düşünenler idealist davranmalı. Kimler aday olmayı düşünüyorsa bu şartları göze alarak temel ilkemize kabul sağlayarak bu yola çıkmalılar. Kazanma riski görünen anket ilmiyle belirlenen bir adayı, İyi Parti olarak kabul etmiyoruz. Millet İttifakı’nın varlığı seçimi ilk turda kazanabilecek genişlikte, o bakımdan en uygun adayın istişarelerle belirlenerek ortaya konulması Türkiye’ye yapılabilecek en iyi iyilik. Kazanamama ihtimali olan birinin uygun olmayacağını söyleyeceğiz, sonuç odaklı düşüneceğiz” ifadelerini kullandı.

ERDOĞAN KILIÇDAROĞLU’NU İSTİYOR

İyi Parti’de Koray Aydın üzerinden verilen bu mesaj, Kılıçdaroğlu’nun adaylıktan vazgeçmesine yönelik çağrı olarak yorumlandı. Arkasında yatan sebep ise Erdoğan’ın en çok yarışmak istediği ismin Kılıçdaroğlu olması. Seçim mitinglerinde vurgu yapılacak konu bile belirlendi: ‘SSK’nın batırılması ve Kılıçdaroğlu’nun kaybettiği seçimler.’ Kılıçdaroğlu’nun adaylığı durumunda AKP, 2009 yılında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimlerini AKP’nin adayı Kadir Topbaş’a kaybettiği dönemden başlayıp CHP Genel Başkanı olarak girdiği 2011-2014-2015-2018-2019’da  kaybettiğini hatırlatacak. 2010 ve 2017 referandumlarında da Kılıçdaroğlu’nun Erdoğan’a yenildiği anlatılacak.

SİYASETTEKİ KUTUPLAŞMA ERDOĞAN’A YARIYOR

CHP’li Kılıçdaroğlu’nun aday gösterilmesi halinde Erdoğan’ın seçime bir sıfır önde gireceği de AKP anketlerinde görülüyor. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde halkın sağ ve sol olarak kutuplaşacağını hesaplayan AKP’li kurmaylar, Kılıçdaroğlu’nun  aday olması durumunda “CEHAPE zihniyeti, Camileri ahır yaptılar, Başörtülü bacılarımıza zulmettiler, Şimdi yine aynısını yapacaklar” gibi 50 yıl önceki konularla seçmenin korkutulacağını hesaplıyor. Türkiye’deki sağ partilere oy veren seçmen sayısının sol partilere oy verenden fazla olduğunu da dikkate alan Erdoğan’ın Kılıçdaroğlu’nun adaylığa zorlanması yönünde talimat verdiği kaydediliyor. AKP teşkilatları ve troller de bu yönde çalışma yürütüyor. Yıpranmış bir Kılıçdaroğlu’na karşı seçimin ‘çantada keklik’ olduğu kulaktan kulağa yayılıyor.

İTHAL ADAY İLE YAVAŞ ALTERNATİFİ RAFTA

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun siyaset dışı bir ismi aday gösterme girişimleri İyi Parti tarafından reddedilmişti. İkinci Ekmeleddin İhsanoğlu vakası yaşanmasını istemeyen İyi Parti, yurtdışından ithal bir ismi desteklemeyeceği mesajı verdi. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın isimleri ise şimdilik rafa kaldırıldı.

Saadet Partisi’nin Abdullah Gül’ü aday gösterme çabası devam ederken, DEVA ve Gelecek Partileri’nin tavrı da Kılıçdaroğlu’nun Cumhurbaşkanı adayı olup olmayacağını netleştirecek.

Ülkeyi bit pazarına çeviren Erdoğan Araplar’a ASELSAN sözü mü verdi?

Okumaya devam et

Analiz

CNN Türk’ün işi çok zor: Skandal mahkemeye taşınıyor

ABD merkezli CNN International’ın kıskacında olan  CNN Türk akıl almaz bir skandala daha imza attı. Kanal,  öldürülen bir PKK’lı haberinde muhalif sanatçı Ferhat Tunç’un resmini kullandı. Sanatçı konuyu yargıya taşıyor.

BOLD – Demirören Grubu’nun Ziraat Bankası’ndan aldığı kredilerle satın aldığı CNN Türk’le ilgili ABD’den heyet geliyor. CNN International, AKP yanlısı yayınlarıyla havuz medyasına dönüşen CNN Türk’ü inceleyecek.

Ziyaretin rutin olmadığını söyleyen CHP Washington Temsilcisi Yurter Özcan, kanalı CNN merkezine şikayet eden kişi.

İddiaya göre, incelemeye alınacak CNN Türk hazırlıklara başladı.

Bu iddiaların konuşulduğu sırada kanaldan skandal bir habere daha imza atıldı.

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, sosyal medya hesabından ‘Ferhat Tunç’ adlı bir PKK’lının öldürüldüğünü duyurdu.

FERHAT TUNÇ SKANDALI MAHKEMEYE TAŞIYOR

Bu haberi Youtube videosunda yayınlayan kanal, “PKK’nın üst düzey kadrosuna büyük darbe” başlığıyla sanatçı Ferhat Tunç’un fotoğrafını kullandı. CNN Türk’ün fotoğraf kullanımı sosyal medyada büyük tepki çekerken, sanatçı Ferhat Tunç’tan açıklama geldi.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan sanatçı Tunç, “İçişleri Bakanlığı, PKK’lı Ferhat Tunç adlı bir gencin yaşamını yitirdiğini iddia etti. İktidar güdümündeki medya ise haberi benim fotoğrafımı kullanarak, iktidar yanlıları da hesabımı etiketleyerek servis etti. Ölümü her türlü kirli çıkar ve algıları için kullananları kınıyorum” dedi.

“Kandan ve ölümden beslenenlerden çok yakında kurtulmak umuduyla” diyen Tunç, konuyu yargıyı taşıyacağını duyurdu.

CNN Türk’ü telaş sardı: CNN International’a tarafsız yayın yaptığını ispatlamaya çalışacak

Okumaya devam et

Analiz

Ülkeyi bit pazarına çeviren Erdoğan Araplar’a ASELSAN sözü mü verdi?

Türkiye’den ucuza mal kapatmaya çalışan Körfez ülkeleri, BAE ve Katar ile ilgili ilginç iddialar basına yansıyor. Katarlı bakan Türkiye’deki krizi ülkesi için fırsata çevirmek istediklerini söylerken, BAE’nin ASELSAN için Savunma Dairesi Başkanlığı ile görüştüğü ortaya çıktı.

BOLD – Bütçe görüşmelerinin TBMM Genel Kurul’da görüşülmeye başladığı gün Katar’a giden AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan başkanlığındaki Türk heyeti bir dizi anlaşmaya imza attı.

Geziye Katarlı bir gazetecinin, Mevlüt Çavuşoğlu’na “Para için mi geldiniz?” sorusu damga vurdu. Skandalın ardından Katar Dışişleri Bakanı ucuza mal kapatmaya çalıştıklarını itiraf etti. Katar Dışişleri Bakanı Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani “Türkiye’de ortaya çıkacak fırsatları değerlendiriyoruz” dedi.

Katar ziyaretinden önce Erdoğan, eski kan davalısı Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Veliaht Prensi ile görüşmüştü. 15 Temmuz’un finansörü olmakla suçlanan BAE Prensi, devlet töreniyle kırmızı halıda karşılandı.

BURNUNUZDAN FİTİL FİTİL GETİRİRİM

CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, son grup toplantısında BAE ziyaretine ilişkin ilginç açıklamalarda bulundu.

AKP’lilerin bugüne kadar ‘Şerefsiz’ dedikleri bir kişiyi kırmızı halıda karşılamasını eleştiren Kılıçdaroğlu, “Bir kamuoyu araştırması yapılıyor. ‘Birleşik Arap Emirlikleri’nin yatırım kararıyla ilgili hangisi sizin görüşünüzü daha çok yansıtır’ diye soruluyor. İki seçenek var. ‘Türkiye’ye yatırım yapmak için gelmektedir’ katılanların yüzde 35,4’ü böyle diyor. Yüzde 64,6’sı ‘Türkiye’de ucuzlayan şirketleri almak için gelmektedirler’ diyor. Vatandaş gerçeği gayet görüyor. Gazetelere bir şey yansıdı. Bunlar geldiler, ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN bunları alacaklarmış, pazarlıklarını yapacaklarmış. Buradan Erdoğan’a ve BAE veliaht prensine de söylüyorum. Ordunun HAVELSAN’ına, ROKETSAN’ına ASELSAN’ına el koyarsanız, satarsanız fitil fitil burnunuzdan getiririm” dedi.

Aynı iddiaları Saadet Partisi Lideri Temel Karamollaoğlu da dile getirmişti. Karamollaoğlu, Batılı bir devletin BAE üzerinden ASELSAN’ı almaya çalıştığını iddia etmişti.

ASELSAN İDDİASI

Bloomberg’ten Fırat Kozok, bugün bu iddiaları doğrulayan bir habere imza attı. Kozok’un haberine göre BAE yetkilileri, pazartesi günü ASELSAN da dahil olmak üzere Ankara merkezli savunma sanayi şirketleriyle görüştü.

Bloomberg’e konuşan üst düzey bir yetkili, BAE heyetinin Pazartesi günü Savunma Sanayii Başkanlığı ile bir araya geldiğini ve ardından isminin açıklanmaması koşuluyla ASELSAN da dahil olmak üzere Ankara merkezli savunma şirketleriyle görüştüğünü aktardı. Yetkili, BAE ekibinin Türk SİHA üreticisi Bayraktar’ın temsilcileriyle de görüştüğünü söyledi. Görüşmelerin sonucu ise henüz belli değil.

Vatandaşın market-pazar maceraları: İlk 3 saniyede 50 TL bitiyor…

Okumaya devam et

Popular

Shares