Bizimle iletişime geçiniz

Ekonomi

AKP gençlerle kumar oynuyor!

Thodex’e para kaptıran her 100 kişiden 77’si 34 yaşın altında. Son bir yılda borsa yatırımcısı gençlerin sayısı 3’e katlandı. Milyonlarcası ise yoksulluğun çaresini bahiste bulmanın peşinde…

BOLD – Türkiye, 2018 yazında ABD ile yaşanan Rahip Brunson gerilimiyle derinleşen ekonomik krizden bir türlü kurtulamadı. Birgün Ekonomi Servisi’nin hazırladığı habere göre ülkede geniş halk kesimlerinin en önemli sorunu işsizlik ve borç.

Bu tablonun en ağır yükü ise işgücü piyasasına yeni girmeye çalışan genç kuşakların sırtında. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) en son yayımladığı şubat ayı verilerine göre 15 üstü yaş grubunda mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 13,4. Ancak yaş aralığı 15-24’e çekildiğinde bu oran yüzde 26,9’a çıkıyor. Genç nüfus ülkenin genelinin yaşadığın işsizlik tehdidini 2 kat daha ağır yaşıyor.

100 GENÇTEN SADECE 28’İ

İstihdam oranı da gençler için giderek düşüyor. Şubat ayı itibariyle 15-24 yaş arasında çalışabilir durumda olan her 100 gençten sadece 28,1’i istihdamda. Bu tabloda gençlerin kişisel olarak atabileceği adımlar da giderek sınırlı hale geliyor. Eğitimli olmak da iş bulmak veya konforlu bir hayat sürmek için yeterli kıstas değil. 2020 yılı ortalamaları hesaba katılırsa işsiz sayısı 4 milyon 62 bin. Buna karşılık üniversite mezunu olup da işsiz durumda olanların sayısı ise 1 milyon 88 bin. Yani her 4 işsizden 1’i üniversite mezunu.

ÜMİTLER TÜKENDİ

TÜİK’in anketine “iş olsa çalışılırım ama iş bulma ümidim yok” cevabını verenler pandemiyle birlikte rekor üstüne rekor kırıyor. 2020 ortalamalarına göre sadece 15-24 yaş arasında bu durumda olan tam 319 bin genç var. Önceki yıl bu sayının 159 bin olduğu düşünülürse yıllık artış yüzde 100. Yaş aralığı 15-34 yapıldığında ümitsiz gençlerin sayısı 614 bine çıkıyor. Üstelik artık üniversite mezunları bir ümitsiz. Gençler ellerindeki diplomanın bile iş bulmada işe yaramayacağını düşünüyorlar. Resmi veriler dahi bu acı gerçeği ortaya koyuyor. Bu sıkışmışlık içinde gençliğin en azından bir kısmının çare olarak gördüğü veya bu bunalım günlerinde rahat bir nefes aldıracağını umduğu şeyler ise onları dolandırıcıların kucağına itiyor. Kamuoyu araştırmaları Borsa ve Bitcoin yatırımcılarının giderek artan oranda gençlerden oluştuğunu ortaya koyuyor. Küçük tasarruflarını buralara yönlendirip “bir umut” diyen gençler daha derin bir depresyonun içine hapsoluyor.

  • BORSA GENÇLEŞİYOR!

Borsa İstanbul’ın Veri Analizi Platformu verilerine göre 20 ile 34 yaş arasındaki borsa yatırımcılarının sayısı 2020’nin Ocak ayında 179 bin 624’tü. Bu sayı 2021’in Ocak ayında 639 bin 454’e yükseldi. Genç borsacıların sayısındaki bir yıllık artış oranı yüzde 255. Bu rekor artış ekonomik krizin en önemli sosyal sonuçlarından biri.

  • BITCOIN KABUSU

Gençler için bir diğer kaçış ise Bitcoin alım satımı. 391 kişiyi mağdur eden kripto para platformu Thodex’te yaşanan krizin, en çok hangi yaş aralığını etkilediğine bakınca yine gençlik göze çarpıyor. Thodex’in geçen ay paylaştığı verilere göre, kullanıcıların yarıdan fazlasını 18-24 yaş aralığındaki ‘Z’ kuşağı oluşturuyor. Platformdaki yatırımcıların yüzde 26,5’i ise 25-34 yaş aralığında. Yani Thodex vurgununda parasını kaptıran her 100 yatırımcının 77’si 34 yaş ve daha altındaki kişiler.

  • BAHİS BATAKLIĞI

Bahis oyunları ise bir diğer yükselen trend. Çoğu yasa dışı olduğu için oynayan sayısı bilinmiyor. Ancak Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulunun en son yayımladığı 2017 tarihli rapora göre o tarih için 18-50 yaş arasında 5 milyon kişi yılda 50 milyar TL’lik bahis oynuyor.

YOKSULLUK NEDENİYLE UMUTLAR TÜKENDİ

Sosyolog Tolga Gürakar ile özellikle genç nüfusun kripto paralara olan ilgisine dikkat çekiyor. Gürakar, bu ilgiyi ekonomik kriz ve yoksulluk nedeniyle umutların yok olmasına bağlıyor. Bir örnekle açıklayan Gürakar, her türlü zevkin sınıfsal olduğuna dikkat çekiyor:

  • 10-11 kişinin çalıştığı bir üretim atölyesinde 3 bin 200 liraya çalışan askerliğini yapmış bir kişi tanıyorum. Bu çocuk şu anda evli değil. Borsa gibi alanlarda kazanma güdülerini hemen satış yapıp veya alım yapıp harekete geçiriyorlar. Daha küçük paraları katlayabilecek bir mekanizma kripto para mekanizmaları…
  • Bu aslında her kesime hitap ediyor. Bu bahsettiğim kişi alt-orta gelir seviyesine sahip ve lise mezunu. Tek hedefi koyduğu parayı artırmak.
  • Her gün bunu artırabilmek için sürekli bir takip halinde. 4 bin lirasını yatırmış, onu 7 bin lira yapmış daha sonra düşmüş parası. 6 bin liraya kadar düşmüş ama çıkmıyor. Bu para gelir seviyesine göre artıyor tabii.
  • Ekonomik kriz aleni bir şekilde yaşanıyor. Çok ağır bir kriz ve yoksulluk koşullarında yaşıyoruz. İnsanlarda bir taraftan da tüketim motivasyonu hızlı bir şekilde artıyor. Öte yandan hayattaki tatmin ve haz alma güdüsü her geçen gün azalıyor. Dolasıyla bunu hali hazırdaki emekle karşılanamayan hayaller, böylesi şeylere yönlendiriyor.
  • Kumar motivasyonu ile hareket ediyor. Ancak kumar oynama motivasyonu sınıfsal bir durumdur. Kumar oynayan orta üst gelir düzeyine sahip insanlarda kaybettiği zaman hayat mahvolmuyor. Ancak burada durum pek de öyle değil.
  • Muhafazakar insanlarda kripto paralar daha çok ‘günah’ olarak görülüyor. Bunu oynayanlara sorduğumda ilk başlarda haram denildiğini ancak bir miktar para kazanmaya başlandığında durumun değiştiğini söylüyorlar.
  • İnsanlara rahat ulaşılabilir bir kolaylık getiriyor. Öte yandan yoksulluk ve umutsuzluk… Yok olan umutlar, hayaller buralara yönelmeye cesaret veriyor. Bu olay bir kartopu misali yaygınlaşıyor.
  • Her türlü zevk, olay sınıfsaldır. Sistemin dayattığı ve tüketim üzerine kurulu hayalleri nasıl gerçekleştireceğiz düşüncesi buralara yönlendiriyor. Kazandığı zamanda hayat tarzında kültürel sermayesinde hiçbir değişiklik olmayacak.

Ekonomi

Erdoğan’ın fiyat pahalılığının failini buldu: Marketler

AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, son aylarda gıda fiyatlarındaki fahiş fiyat artışlarıyla ilgili zincir marketleri suçladı. AKP’li Mücahit Yanılmaz da, marketlerin fiyat artışlarının “15 Temmuz’un devamı” olduğunu öne sürdü. Türkiye’deki en büyük market zinciri BİM’in sahibi Mustafa Latif Topbaş, Erdoğan’a yakınlığıyla biliniyor. 

BOLD – Her dönem yeni düşmanlar belirleyerek yoluna devam eden AKP rejiminin terör listesinin başında şimdi perakendeciler var. AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, ABD dönüşü yaptığı açıklamada gıda fiyatlarındaki fahiş artışlarla ilgili beş zincir marketi suçladı. Erdoğan, bu marketlerin topladığı ürünle piyasaları alt üst ettiğini öne sürerken, zincir marketler ise yapılan açıklamalara tepki gösterdi.

ZİNCİR MARKETLER PİYASALARI ALT ÜST EDİYOR

ABD temaslarının ardından gazetecilere konuşan Erdoğan, gıda fiyat artışlarıyla ilgili zincir marketleri suçlayarak, “Bu konuda kısmen özellikle bu zincir marketlerin sınırsız uygulamaları var. Bu sınırsız uygulamalar karşısında biz de Ticaret Bakanlığı olarak bunların üzerine üzerine gideceğiz” dedi. Zincir marketlerin yoğun ürünleri topladığını belirten Erdoğan, “Bu da beş tane zincir market. Bunlar bütün o ürünü toparlıyor. Bu beş tane zincir marketin topladığı ürünle piyasalar alt üst oluyor. Bunlar eğer bu noktada daha adil davranırlarsa hem vatandaş uygun fiyatla ürün alabilecektir hem de üretici şu an itibarıyla kazanımını, parasını zamanında alma şansına ulaşacaktır”  dedi.

FİYAT ARTIŞLARI 15 TEMMUZ’UN DEVAMI

AKP Yerel Yönetimler Başkan Yardımcısı Mücahit Yanılmaz da marketleri darbe yapmakla suçladı. Kanal 42 TV’de katıldığı programda gıda fiyatlarıyla ilgili soruya yanıt veren Yanılmaz, “15 Temmuz’da başarılı olamayanlar, oyunlarına yarın da devam edecek. Bugün market fiyatları, yarın farklı bir şey ortaya çıkacak. Bundan bıkmayacaklar. Hepsi vatandaşı bir bıktırma operasyonu. Netice itibariyle vatandaşın yaşamını zorlaştırmak ve hükumet bu işi başaramıyor, gitsin yerine kimin geleceğini de söylemiyorlar. Gitsin de sonrasına bakarız gibi bir mantıkla hareket ediyorlar” dedi.

ÜLKER: MİLLETİN AKLIYLA ALAY ETMEYE LÜZUM YOK

Erdoğan rejiminin zincir marketleri hedef almasına Şok Market’i bünyesinde bulunduran Pladis Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ülker’daen tepki geldi. Gazetecilerle sohbet toplantısında ‘fahiş fiyatlar’ hakkında açıklamada bulunan Ülker, “Marketlere yükleniyorlar. Marketçi alıp satıyor. Parasını üreticiye ödüyor. Milletin aklıyla alay etmeye lüzum yok. Herhangi bir fahiş fiyat varsa ürün satılmıyor zaten. Biz yüzde 1 kazanıyoruz. Bunu indirsek ne olur? Daha pahalıya alıp ucuza satabilen biri doğmadı” dedi.

AYKAÇ: FİYATLARI DEVLET ARTIRDI

Gıda Perakendecileri Derneği Başkanı ve BİM İcra Kurulu Üyesi Galip Aykaç ise fiyatların yüksekliğiyle perakende sektörünün bir alakası olmadığını belirterek, “Bu sektörün bu kadar töhmet altında bırakılması doğru değil. Bu tamamen bir algı yönetimi. Bu algıya müsaade etmeyeceğiz…” dedi. Ticaret Bakanlığı ve diğer birimlerin çok sık denetlemelerde bulunduğunu vurgulayan Aykaç “Soruyor Ankara’dan bazı yetkililer; ‘Ya ne oldu da peynir fiyatları, süt fiyatları arttı?’ diye. Ama bilmiyorlar ki çiğ süt fiyatını devlet artırdı zaten” dedi. Kar marjlarını yüzde 1.2’ye kadar düştüğünü belirten Aykaç, fahiş fiyatlarla perakendenin bir alakasının olmadığını kaydetti.

ZİNCİR MARKETLERİN HİSSELERİ DÜŞTÜ

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamalarının ardından bugün Borsa İstanbul’da işlem gören market hisseleri güne düşüşle başladı. Bim hisseleri yüzde 1.6 düşerken, Migros açılışta yüzde 4.7, Carrefoursa yüzde 2.8, Şok yüzde 1.7 değer kaybetti. Türkiye’de toplam 249 zincir market bulunuyor. Bu marketlerin toplam şube sayısı ise 38 bin 387. Beş büyük zincir marketin mağaza sayıları ise 30 bini geçiyor. İndirim marketlerin sektördeki payı son 10 yılda yüzde 60’dan yüzde 79’a kadar çıktı. Toplam perakende sektörünün yaklaşık 1.5 trilyon TL büyüklüğe ulaştığı; bunun 450 milyar TL’sinin organize (market vs) perakende sektörü tarafından gerçekleştirildiğini belirtiliyor. Yerel marketlerin ise toplam cirosunun 40 milyar lira olduğu bildiriliyor.

 

Biden’dan umduğunu bulamayan Erdoğan rotayı Putin’e çevirdi

Okumaya devam et

Ekonomi

Dolar tarihi zirveyi denedi: Gözünü 9 liraya dikti

AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın baskıları sonucu faiz indiren Merkez Bankası, doları durduramıyor. 100 baz puanlık indirim kararı sonrası 8,65 liradan 8,77 liraya kadar yükselen dolar bugün 8,85 lira seviyesini geçerek tarihi zirveyi denedi. 8,85 liranın kırılması halinde doların 9 liraya ulaşması bekleniyor.

BOLD –Haziran ayında 8,80 lira ile rekor kıran dolar, Merkez Bankası faiz kararının ardından hareketlendi. Dolar 24 Eylül Cuma günü yükselmeye devam ediyor. Sabah saatlerinde 8,85 TL’yi aşan dolar öğleye doğru 8,84 seviyelerinde geziniyor. Euro’daki yeni seviye ise 10,39 TL oldu.

ONS DÜŞMESİNE RAĞMEN, ÇEYREK ALTIN 815 TL’Yİ GEÇTİ

Uluslararası piyasalarda altının ons fiyatı düşmesine rağmen dolardaki artışla Türkiye’de gram altının fiyatı da arttı. Türkiye saati ile 10.10’da İstanbul Kapalıçarşı’da 24 ayar altının gramı 500 TL’ye yükseldi. Çeyrek altın 815,50 TL’den, Cumhuriyet altını 3 bin 291 TL’den satılıyor. 999 ayar has gümüşün gram fiyatı ise 6,44 TL oldu.

TÜRKİYE’NİN İFLAS RİSKİ ARTTI

Şahap Kavcıoğlu başkanlığındaki Merkez Bankası Para Politikası Kurulu faizi 100 baz puan indirerek yüzde 18 seviyesine çekti. Merkez Bankası’nın 1,5 yıl aradan sonra faiz indirimine geçmesi Türkiye’nin risk primini de yükseltti. Türkiye’nin iflas kaskosu diye bilinen kredi temerrüt risk primi (CDS) 412 baz puana kadar fırladı.

Kira, elektrik ve doğalgaza da marketler mi zam yapıyor?

Okumaya devam et

Ekonomi

Kira, elektrik ve doğalgaza da marketler mi zam yapıyor?

Vatandaşın en büyük sıkıntısı yüksek kira ile fahiş elektrik ve doğalgaz faturaları. Fatura şikayetlerini duymayan Erdoğan, hergün gıda fiyatları üzerinden marketlere parmak sallıyor

BOLD – Reuters’in Türkiye’den 4 kaynağa dayandırarak servis ettiği habere göre, 1 Ekim’den itibaren doğalgaza yüzde 15, elektriğe ise yüzde 8-15 arasında zam yapılacak.

Artan gaz ve ithal kömür fiyatları, yılın başından bu yana yerel elektrik fiyatlarını toplamda yüzde 45 artırırken, konut kullanımı için düzenlenmiş elektrik fiyatları ise yüzde 22 arttı. Isınmak için doğalgaz kullanan hanelerin faturaları bu yıl yüzde 19 artarken, elektrik santralleri için bu oran yüzde 69’a çıktı.

SERİ ZAMLAR GELİYOR

Zamların gelecek aylarda da seri şekilde geleceğini belirten bir kaynak ise, “Hiçbir hükümet vatandaşlarına seri fiyat artışları olacağını söylemek istemiyor. Ancak basit matematik, önümüzdeki birkaç ay içinde gaz ve elektrik fiyatlarındaki artışların takip edilmesini gerektiriyor” ifadelerini kullandı.

Elektrik ve doğalgaz, Türkiye tüketici fiyat endeksinin yüzde 4.4’ünü oluşturuyor. Genel olarak yüzde 15’lik bir fiyat artışı, tüketici fiyatlarını 0.7 puan artıracaktır

EV KİRALARI UÇTU

Vatandaşın en önemli sorunlarının başında barınma sorunu geliyor. Son aylarda, büyükşehirlerde yüzde 200’lere varan oranda kira artışlarının yaşandığı gözlendi. Türkiye’nin birçok ilinde üniversite öğrencileri yükse kira artışlarını protesto etmek için parklarda sabahlıyor.

Dünya gazetesinin haberine göre ise, Türkiye’nin en kalabalık şehri İstanbul’un 50 mahallesinde kira fiyatları son bir yılda ciddi artış yaşadı. İlk sıradaki Rumeli Hisarı’nda artış yüzde 290’a dayandı.

ABD ziyareti öncesi gazetecilere konuşan Erdoğan, kira artışları ile ilgili bir soru üzerine “Abartılacak bir şey yok” demişti.

MARKET ZİNCİRLERİNİ SUÇLADI

Vatandaş fatura ve ev kiralarını ödeyemez durumda iken Erdoğan ve AKP iktidarının hedefinde marketler var. ABD’de konuşan Erdoğan gıda fiyatlarına dikkat çekerek 5 market zincirini suçladı.

Erdoğan, fahiş fiyatla mücadeleye ilişkin soruya yanıt verirken zincir marketleri işaret etti. Erdoğan, “5 zincir market var. Bunlar bütün ürünü toparlıyor. Bu 5 zincir marketin topladığı ürünle piyasalar altüst oluyor. Zincir marketlerin sınırsız uygulamalarıyla mücadelede Ticaret Bakanlığı gerekli olan her türlü tedbiri alıyor, bunlara gerekli operasyonları yapacaktır. Bunlar eğer bu noktada daha adil davranırlarsa hem vatandaş uygun fiyatla ürün alabilecektir hem de üretici şu an itibarıyla kazanımını, parasını zamanında alma şansına ulaşacaktır” diye konuştu.

MARKETLER ELEKTİRİĞE DE Mİ ZAM YAPIYOR

Erdoğan’ın gıda fiyatlarına müdahaleye rağmen kira ve fatura giderleri için pek konuşmaması gazeteci Ceyda Karan’ın dikkatini çekti. Karan, Erdoğan’ın açıklamaları sonrası “Zincir marketler üstelik bir de elektriğe doğalgaza sürekli zam yapıyorlarmış” mesajı paylaştı.

Hukukun Kerbalasını yaşıyoruz: Osman Kavala hangi takımda oynuyor?

Okumaya devam et

Popular

Shares