Bizimle iletişime geçiniz

Ekonomi

Memleketin kaymağını kim yiyor?

AKP’ye yakınlıkları ile bilinen 10 firmanın, son 10 yılda kamudan aldıkları ihalelerin değeri 205 milyar dolara ulaştı.

Türkiye’nin kaymağını “yandaş şirketler” yemiş. AKP’ye yakınlıkları ile bilinen 10 firmanın, son 10 yılda kamudan aldıkları ihalelerin değeri 205 milyar dolara ulaştı. Listenin ilk üç sırası çok tanıdık, pek çok ihalede karşımıza konsorsiyum olarak çıkan Limak, Cengiz ve Kolin.

BOLD – Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan, 27 kasım 2018’de yaptığı konuşmada, “Türkiye’nin kaymağını kim yiyor?” tartışması başlatmıştı. Erdoğan’a göre ülkenin kaymağını Çankaya, Şişli, Kadıköy ve Beşiktaş gibi semtlerde oturanlar yiyordu!

YASAL YOLDAN SERVET TRANSFERİ

Oysa rakamlar öyle söylemiyor. Türkiye’nin kaymağı son 10 yılda, Tayyip Erdoğan’ın yanından hiç ayrılmayan iş adamlarına “resmen” transfer edilmiş. Bütün kaymak, kamu ihaleleriyle yandaşlara aktarılmış.

Gazete Duvar yazarı bahadır Özgür, bu süreci, “AKP tarihini, aynı zamanda yasal yollardan servet transferinin de tarihi olarak okumak lazım.” ifadesiyle değerlendiriyor. Özgür’ün yazısında, sadece 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (KİK) ve Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) anlaşmaları üzerinden bile milyarlarca dolarlık servetin, belli bir zümreye nasıl kolayca aktarıldığını görmek mümkün.

2013’TE REKOR DÜZEYE ÇIKIYOR

KİK vasıtasıyla servet transferi 2006’dan sonra inanılmaz büyük bir hız kazanıyor. Bu tarihten sonra ihale miktarları azalırken, ihale tutarları katlanarak artıyor. Özellikle 2013’ten sonra makas rekor düzeyde açılıyor.

Son 10 yılda imzalanan KÖİ projelerinin sözleşme değeri 120 milyar doları buluyor. Bunların dağılımında havaalanları 68 milyar dolar, enerji 25,3 milyar dolar, karayolları 14 milyar dolar, şehir hastaneleri ise 10,6 milyar dolarla ön planda. Hazine garantileri, kur, projelerin işletilmesinden gelecek gelir derken ortadaki servet muazzam boyutlara ulaşıyor. Şirketlerin kabaca kazanacağı parayı tahayyül edebilmek için sözleşme değerlerini 2-3 katıyla çarpmak yeter.

İŞTE KAYMAĞI YİYEN ŞİRKETLER

Peki, bu kadar para hangi firmaların cebine gidiyor?

Dev ihalelerden payı kimler almışsa, son 10 yılda en büyük servet transferi de onlara yapılmış demektir. İsimleri kamuoyunca malum. Kolin, Cengiz, MNG, Kalyon ve Limak. Bunlara bir de karayolu ihalelerinde söz sahibi Makyol eklenmeli. 2017’de KİK üzerinden aldıkları paylar şu şekildeydi:

  • Makyol 10,6 milyar lira,
  • Cengiz Holding 7,9 milyar lira,
  • Kalyon 6,9 milyar lira,
  • Kolin 4,6 milyar lira.

KİK kapsamında doğrudan alım ve davet usulleri hariç yapılan 100 milyar liralık ihalenin yüzde 30’u bu dört şirkete gitmiş. İhalelere katılan şirket sayısı ise 20 bini buluyor.

10 ŞİRKETE 205 MİLYAR DOLARLIK İHALE

AKP döneminde bu 10 şirkete toplam 205 milyar dolarlık proje verildi. Bu miktar, toplam dış borcun yarısına, geçen yılın Gayri Safi Milli Hasılası’nın da neredeyse yüzde 25’ine denk geliyor.

Özetle bugünkü kur üzerinden 1 trilyon lirayı aşkın servet AKP döneminde bu 10 şirkete transfer edildi. 3. havaalanını alan beş şirketin aldığı payının toplamı da 160 milyar dolar. Bunlardan Cengiz-Limak-Kolin üçlüsü ayrıca enerjinin en kârlı alanı olan dağıtımda Boğaziçi, Uludağ, Akdeniz ve Çamlıbel’de de ortaklar. Bazı liman ve otoyol projelerinde de ikili ortaklıkları mevcut.

Yap-işlet-devret modeli vatandaşı değil, yandaşı ihya düzenine döndü

 

Ekonomi

Diyanet Vakfı esnafa acımadı: Kiralara yüzde 12 zam!

Koronavirüs salgını nedeniyle zor günler geçiren esnafa bir darbe de Türkiye Diyanet Vakfı vurdu. Diyanet Vakfı, kiraları ertelemediği gibi dükkan kiralarına yüzde 12 zam yaptı. Başvurmadıkları yer bırakmayan esnaf, sorunlarına çare arıyor.

BOLD – Bingöl’de Türkiye Diyanet Vakfı, kiralarını ödemekte zorlanan kiracılarının borçlarını ertelemek yerine yüzde 12 zam yaptı. Salgın nedeniyle işyerlerini açamayan, para kazanamayan esnaf, yaptıkları başvurulardan sonuç alamadı.

CİMER DE VAKFA YÖNLENDİRDİ

Cumhuriyet’ten Zehra Özdilek, Bingöl il merkezinde Türkiye Diyanet Vakfı kiracısı olan esnaf pandemi döneminde kiralarını ödemekte zorluk çekiyor. Uzun bir süre kepenk kapattıkları için geçen aylarda yaşadıkları maddi sıkıntıyı Türkiye Diyanet Vakfı’na anlatan ama sonuç alamayan esnaf, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne (CİMER) başvurmuştu. CİMER ise yanıt olarak, “Doğrudan vakfa müracaat etmeniz gerekmektedir” cevabını vermişti.

KİRALARI ÖDEMEKTE ZORLANIRKEN BİR DE ZAM YAPILDI

Pandeminin başlangıç döneminde esnafa yardım etmek yerine sadece 3 aylık kiralarını 6 aya yayan Türkiye Diyanet Vakfı bu defa da kiracılarına zam yaptı. Pandemi döneminde zam yapılmasına tepki gösteren esnaf, “Yüzde 12 kadar zam yapıldı. Diyanet Vakfı Başkanlığı’nı aradık ‘Burada her şey üç dört kişinin ağzına bakıyor. Onların kararıyla yapılan bir şey. Hakkınızı arayın’ dediler. Bize yol yordam gösterdiler. İl müftülüğünü aradık, o da tayini çıkıyor diye çok fazla ilgilenmedi. Birçok insan ekmeğinden olur diye konuşamıyor, şikâyet edemiyor. Son süreçte iş çığırından çıkmaya başladı. Kiralarımızı ödemekte zorlanırken şimdi de zam yapıldı” dedi.

Katar’ın Borsa İstanbul hisseleri için ne kadar ödediği belli oldu

Okumaya devam et

Ekonomi

18 yıl önce 8 altın alabilen emekli bugün sadece 2 tane alabiliyor

CHP İzmir Milletvekili Atila Sertel, 2002 yılında aylığıyla yaklaşık 8 çeyrek altın satın alabilen en düşük işçi emeklisinin şimdi sadece 2 çeyrek altın alabildiğine dikkat çekti. 

BOLD – CHP İzmir Milletvekili Atila Sertel’in emekli aylıkları arasındaki maaş adaletsizliklerinin giderilmesine ilişkin verdiği yasa teklifi, bugün TBMM Genel Kurulu’nda görüşülecek. Teklif kabul edilirse, emekli olanlar arasındaki maaş farkları giderilmiş olacak.

ARTAN DOLAR EMEKLİNİN ALIM GÜCÜNÜ ERİTTİ

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda değişiklik yapılmasını ve aylık bağlama oranının yüzde 70’e çıkmasını öngören teklife ilişkin yazılı açıklama yapan Sertel, Türk Lirası’nın döviz karşısında hızlı değer kaybının, işçi, memur, emekli gibi maaşlı kesimin satın alma gücünü erittiğini, en düşük emekli maaşı 1500 lira olan bir emeklinin maaşındaki erimenin dolar karşısında 525 lira olduğunu ve maaşının satın alma gücünün 975 liraya indiğini kaydetti.

EMEKLİLER ASGARİ ÜCRETİN ALTINDA MAAŞ ALIYOR

2002 yılında aylığıyla yaklaşık 8 çeyrek altın satın alabilen en düşük işçi emeklisinin şimdi sadece 2 çeyrek altın alabildiğini hatırlatan Sertel, “İşçi emeklisi aradan geçen 18 yılda refahı artacağına 6 çeyrek altın birden kaybetti. Emeklilerimizin neredeyse yarısına denk gelen 4 milyon 179 bin 840 emeklimiz, asgari ücretin altında bir maaş almakta. Emeklilerimiz iktidar partisi eliyle açlığa ve yoksulluğa mahkûm edilmişlerdir” dedi.

GEÇİNEBİLMEK İÇİN İKİNCİ İŞTE ÇALIŞIYORLAR

Emeklilerin düşük maaş ve maaş adaletsizlikleri nedeniyle açlık sınırının altında yaşamaya mahkûm edildiğine işaret eden Sertel,“8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar ve 30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı olanlar olmak üzere üç ayrı sistem ve bu sistem arasında ciddi adaletsizlikler var. Bu adaletsizlik giderilsin, alın size bir reform. Türkiye’de emekli olanlar, açlık sınırının altında maaş almakta dolayısıyla insanca yaşayamadıkları için ikinci bir işte çalışmakta” dedi.

Katar’ın Borsa İstanbul hisseleri için ne kadar ödediği belli oldu

Okumaya devam et

Ekonomi

TCDD’nin Marmaray kararı bugün başlıyor: 7 TL olacak

TCDD’nin itirazıyla Marmaray’da aktarma indirimi kaldırıldı. Aktarmanın kaldırılmasıyla birlikte daha önce 3,50 TL’ye yapılan yolculuk artık 7,00 TL olacak. Bugünden itibaren geçerli olacak karar İBB tarafından mahkemeye taşındı.

BOLD – Marmaray’da 9 aydır uygulanan aktarma indirimi, TCDD’nin itirazı sonucu mahkeme kararıyla kaldırıldı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) geçen hafta UKOME’ye getirdiği aktarmanın devam etmesi yönündeki yeni karar ise, merkezi yönetim temsilcilerinin oy çokluğuyla reddedildi.

METROBÜSLERİN YOLCU YOĞUNLUĞUNU AZALTMIŞTI

2013 yılında başlayan Marmaray raylı sistem hattında, ücret tarifeleri UKOME tarafından aktarma ücreti uygulanacak şekilde belirlendi. 2019 yılında Gebze-Halkalı arasında 43 istasyonun tamamının işletmeye alınmasının ardından, bir önceki İBB yönetimi tarafından, Marmaray Hattı’nın “aktarma almayacağı, aktarma vereceği” kararı alındı. Yeni İBB yönetiminin Şubat 2020’de UKOME’ye sunduğu teklifle, Marmaray’ın yeniden aktarma uygulamasına dahil edilmesi sağlandı. Hat, diğer tüm ulaşım sistemleriyle entegre hale getirildi. Kararla, metrobüsün yoğunluğun bir kısmının Marmaray Hattına kaydığı da tespit edildi.

TCDD İTİRAZ ETTİ, İDARE MAHKEMESİ DURDURDU

Ancak, TCDD tarafından açılan dava sonucunda; Temmuz 2020’de UKOME kararında yer alan elektronik bilet ücret düzenlemelerinin Marmaray ile ilgili hükümler içeren kısımlarının yürütmesinin durdurulmasına karar verildi. İBB, Bölge İdare Mahkemesi’ne itirazda bulundu ve koşulları oluşmayan yürütmenin durdurulması talebinin reddine karar verildi. 6 Kasım tarihinde, İstanbul 10. İdare Mahkemesi TCDD’nin açmış olduğu davaya istinaden yeniden yürütmenin durdurulmasına karar verdi. İBB, bu kararı da Bölge İdare Mahkemesi’ne taşıdı.

HÜKUMET TEMSİLCİLERİNİN OYLARIYLA REDDEDİLDİ

İBB Ulaşım Daire Başkanlığı; yolculukların tek biletle sağlanması ve vatandaşların ulaşımının en ekonomik şekilde sağlanması amacıyla, Marmaray hattının aktarma almaya devam etmesi konusunu, 26 Kasım’da UKOME gündemine taşıdı. Ancak yapılan oylama sonucunda, İBB temsilcilerinin dışında kalan merkezi yönetim temsilcilerinin oyu ile Marmaray hattında “aktarma alır” uygulamasının reddine karar verildi. Bugünden itibaren Marmaray’da seyahat eden İstanbullular, ne kadar durak gittiği fark etmeksizin 7,00 TL ücret ödeyecek. Bu karar da İBB tarafından mahkemeye taşındı.

Katar’ın Borsa İstanbul hisseleri için ne kadar ödediği belli oldu

 

Okumaya devam et

Popular